• Haber Kaynağı

BETON YOL YAPIM AŞAMALARI

Günümüzde artık fazla tercih edilen ve her koşulda avantajlı olan beton yol yapımı, uygulama açısından da önem taşımaktadır. Beton yol yapımında en önemli kriter performansıdır. Beton yol için güvenli olması, kayma direnci, taşıtın yol tutuşu, optik özellikleri ve su sıçratması ele alınmalıdır.Çimento betonu ile yapılan kaplama tipine, beton yol-rijit kaplamalar denir.  Orta ve ağır yük ve trafik yoğunluğu olan yollar için ideal bir kaplama türüdür. Beton yolların üç çeşidi bulunmaktadır; Derzli donatısız beton kaplama, Derzli donatılı beton kaplama, Derzsiz donatılı beton kaplama

Ayrıca beton yolların yapım tekniğine göre farklılık göstermektedir. Öngermeli beton kaplama Silindirde sıkıştırılan beton kaplama Kompozit kaplama

Yol yapımının ilk kontrol edilmesi gereken kısmı, yol güzergahının tam olarak nereden geçtiği ile ilgili etüdün doğru yapılmasıdır. Arazinin yapısına uygun en iyi projeye böyle karar verilmektedir. İki noktayı birbirine bağlayacak güzergah sayısı, çeşitli engeller ve sınırlamalar ile karşı karşıya gelebilir. Kesin güzergah belirlemek için önce yol güzergahının araştırması harita üzerinde yapılır. Bu da 1/25000 ölçekli topografik haritalar ile 1/100000 ölçekli jeolojik haritalar ile mümkündür. Yol güzergahı aşamasında;

 Siyasal ve askeri etüd

Teknik ve Ekonomik Etüd

Yapılır. Çünkü yol güzergahının tayini yapılırken, barış ve savaş zamanlarında da bu yolu askeriyenin kullanıp kullanmayacağı bilinmelidir. Normal şartlar dışında kullanılacaksa buna göre etüd yapmakta fayda vardır. Proje standartlarına göre uygun bir hale getirilmeli ve az maliyetli olması için iyi bir planlama yapılmalıdır. Proje standartları denilince, diğer standartları belirleyebilmek için bir ?proje hızı? seçilir.  Proje hızı, normal hava koşullarında başka taşıtların etkisi olmadan güvenle alınabilecek en yüksek hız olarak tanımlanabilir. Proje hızı belirlenirken, yolun sınıfı, arazinin topografik  durum, trafik gibi etkenlere dikkat edilmelidir. Maksimum eğim, minimum kurb yarıçapı, en kesit tipi de, proje hızına bağlı standartlar içinde yer almaktadır.  Maksimum eğim yolun sınıfına, topografik durumuna, kaplama ve yolu kullanacak araçların tipine göre değişebilir. Eğer yol dağlık bir bölgede ise eğim daha fazla olacaktır. Taşıtlar bir kurbda hareket eden merkezkaç kuvvetinin etkisiyle kurbun dışına doğru itilir. Proje hızı arttıkça merkezkaç kuvvetinin büyümesinden dolayı kurb yarıçapı seçimi yine proje hızına göre belirlenmelidir. Yolun genişliğinin, şevlerin üst yapı cinsi ve kaplama türünü belirlemek için enkesit tipinin önceden seçilmiş olması gerekmektedir. Ayrıca kurblarda standartlarına göre deverde seçilmelidir. Proje standartları belli olan bir yolda teknik etüd genellikle üç şekilde yapılır;

Taşıtların yol üzerinde güvenli bir şekilde hareketin sağlanması için trafik etüdü yapılmalıdır. Taşıt sayısı, taşıtların cinsi ve ağırlıkları, taşıtların hızı ve buna göre dever belirlenmelidir. Trafik hacminin günlük, haftalık yıllık değişimleri göz önünde bulundurulmalıdır. Ayrıca taşıtlarda duruş, görüş ve geçiş uzunluklarını da belirlenmelidir. Yolun geçeceği arazi üzerinde jeolojik ve zemin mekaniği bakımından jeoloji etüdünün yapılmış olması gerekmektedir.Proje standartlarını en uygun şekilde sağlayan, arazinin topografik durumunu ön planda tutarak teknik etüd yapılırken bazı şartları da yerine getirmesi gerekir. Bu şartlar;  A- Zorunlu noktalar birbirine bağlanırken yanında olan küçük yerleşim merkezleri,  büyük sanayiler, turistik merkezler, demiryolu, deniz yolu, hava yolu ile terminal, dağlık veya batak bir bölge, aşılması gereken büyük nehirler için en uygun geçiş yerleri belirlenir ve bazı yerlere zorunlu ara noktalar tayin edilir. B- Maksimum boyuna eğim, proje hızına, eğim cinsine, kaplama çeşidine göre en uygunu seçilmelidir. Bu koşulları gerçekleştiren maksimum eğim mümkün olduğu kadar küçük olmalıdır. Çünkü yolun büyük eğimler gerektirmeyen yerlerden geçmesi sağlanmalıdır. C- Zorunlu noktalar arasında yer alan yolda eğim olmaması gerekmektedir. D- Tek eğimli devamlı çıkışlar makbul değildir. Bu nedenle devamlı çıkış yapan bir taşıtın hız kaybetmemesi için, en fazla her 2-3 km de bir 300-400 m sahanlıklar yapılmalıdır.